عماد توحيدي در خصوص موسيقي خانقاهي
معتقد است:
اين موسيقي در بين فرقه ها به
خصوص" نعمت الهي" خاصيت تربيتي
داشته و يك سري مفاهيم انساني را به مخاطب منتقل مي
كند . همچنين در كنار اين خاصيت ،
يك خاصيت آييني نيز وجود داشته است . اما نمي
توان به آن به عنوان يك خوراك
روزمره موسيقي نگاه كرد.وي
ادامه داد : يك سنت
موسيقايي در هند وجود دارد كه در
مدرسه چاريكان هند آموزش آن انجام مي شود كه
موسيقي خانقاهي نعمت الهي برخي
ريشه هايش را از آن گرفته است .
به طوري كه ازنظر
فرم هاي موسيقي آنها و از نظر
اشعار روي
موسيقي آنها تاثير گذاشته ايم.توحيدي"
با بيان اينكه در مراسم سماع
صوفيان و مراسمي كه در گود زورخانه انجام شده ، يكي
بودند ، اظهار داشت : بعد از اسلام
اين دو مراسم به دو شعبه تقسيم مي شود كه يكي به
خانقاه و ديگري به زورخانه مي رود
. اما تاثيرات هر دو يكي است كه هر كدام از اينها
متكي به ريتم است . به طوري كه در
زورخانه تنبك زده مي شود و در خانقاه ، دف و
نقاره ... كه كاربرد موسيقايي اين
سازها در هر دو مكان ، داراي مفهوم و تقدس ويژه
اي است.
اين نوازنده دف در ادامه خاطر نشان
كرد : ما در
موسيقي خانقاه نعمت الهي و موسيقي صوفيانه
به دنبال خاصيت جادو - پزشكي هستيم ، به
عنوان مثال ، مراسم" غلام مارگيري"
يك نوع جادو - پزشكي است . چون معتقدند كه ارواح
شرير را از دل مخاطب بيرون مي كنند.وي
در خصوص شناخت مردم مناطق مركزي كشور
نسبت به اين نوع موسيقي اظهار داشت
: قرار نيست ما به طريق غير موسيقايي آن را در
بين مردم جا بيندازيم . چون هر
هنري كه داراي مفاهيم زيبا شناسي و متكي به اصل باشد
، هميشه مخاطب خود را دارد و تمام
موسيقي ها از جمله خانقاهي كه متكي به ريتم هستند
از اقبال عمومي برخوردارند . چرا
كه ريتم يك خاصيت زميني دارد ، متعلق به همه است و
خوشبختانه ما در مورد ريتم ، مشكل
ريشه فرهنگي را نداريم .توحيدي"
در خاتمه با
بيان اينكه موسيقي سنتي ما را صوفيان حفظ
كرده اند نه نهادهايي مثل وزارت ارشاد ،
خاطر نشان كرد : تعزيه خوانان ،
خانقاه ها وكولي ها موسيقي ما را نگه داشته اند
. چون نهادي مثل وزارت ارشاد وجود
نداشته كه آن را حفظ كند . اما به طور قطع از دوره
صفويه به بعد رواج پيدا كرده و قبل
از آن نيز از سوي كولي ها شكل گرفته است و از
همه چشمگيرتر توسط خانقاه ها نگه
داري شده كه اين موسيقي را كه از خانقاه ها در
آمده مي توان سنتي نام گذاشت.